Jak zrobić domek dla owadów

Zacznę od tego, że domek dla owadów, to według mnie kontrowersyjna pomoc dla pszczół. Puste łodygi ułożone poziomo stanowią podstawową a czasami nawet jedyną pomoc gniazdową. O średnicy często nastawionej na pomoc tylko murarce ogrodowej, podczas gdy hodowla jedynie murarki ogrodowej (Osmia bicornis) nie jest żadnym wkładem w ochronę dzikich pszczół i zagrożonych gatunków. Według mnie znacznie bardziej skutecznymi sposobami ochrony rzadkich i zagrożonych gatunków jest sadzenie roślin przyjaznych pszczołom oraz tworzenie pomocy gniazdowych, jak: martwe drewno, strome ściany, warunki stwarzane dla pszczół ziemnych, pionowe łodygi.

Jeżeli decydujemy się na założenie domku dla owadów, warto zadbać by panowała tam różnorodność. Poniżej kilka moich obserwacji i znalezionych informacji, dotyczących zakładania domku dla owadów.

PORADNIK: Jak stworzyć pomoc gniazdową z pustych łodyg w „domku dla owadów”

Puste łodygi pomagają głównie gatunkom pospolitym, stąd decydując się na tego typu pomoc gniazdową, warto zadbać, by panowała tam bioróżnorodność. Można ją osiągnąć oferując kolonizatorom zamknięte z jednej strony gniazda, stworzone z różnych materiałów. Wszelkie źródła podają zakres średnicy gniazd od 2 mm do 10 mm. W ramach eksperymentu wyłożyłam również łodygi o większych średnicach i kilka z nich zostało zasiedlonych.

Bolica (Ancistrocerus sp.) zamyka gniazdo założone w bylicy pospolitej (fot. własna)

Do tworzenia pomocy gniazdowych używam łodyg bylicy pospolitej, gałęzi bzu czarnego, jeżyny, dzikiej róży, roślin baldachowatych, rdestowca, trzciny, bambusowych rurek i innych roślin z kolankiem lub miękkim rdzeniem.

Węgarnik (Trypoxylon sp.) w pomocach z trzciny o małej średnicy (fot. własna)

Ze względu na ryzyko zagrzybienia gniazda, nie jest polecane używanie rurek plastikowych.

Nie są polecane również rurki tworzone z papieru. W badaniach, przeprowadzonych na murarce ogrodowej, największą liczbę wylęgu komórek stwierdzono w gniazdach drewnianych i z trzciny. Wymowny jest tu cytat: „Żadne pszczoły nie pojawiły się z gniazd tworzonych z rur papierowych, ponieważ kokony były spasożytowane (prawdopodobnie przez Chrysis sp.).” [tłum. wł.; 2]

Pomoce gniazdowe układane poziomo powinny być wydrążone i wysuszone. Z literatury i moich obserwacji wynika, że łodygi ułożone poziomo bez wydrążonego szpiku nie są używane przez pszczoły, ale oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, by eksperymentować 🙂

Pomoce gniazdowe z bylicy pospolitej, czarnego bzu, dzikiej róży, jeżyny. Na zdj. murarka żmijowcowa (Hoplitis adunca) (fot. własna)

Pomoce z drewna cięte w poprzek słojów mają tę wadę, że często pękają, przez co nie są chętnie zasiedlane przez pszczoły. Dodatkowo szpary w drewnie ułatwiają przedostanie się pasożytów do gniazda. Dlatego ważny jest wybór odpowiedniego gatunku drewna, tak by otwór dawał wywiercić się gładko. Postrzępione otwory to duże ryzyko dla delikatnych skrzydeł pszczelich. W internecie często widziałam skazane na pewną śmierć kalekie pszczoły z rozdartymi skrzydłami – ofiary nieodpowiednich pomocy gniazdowych.

Z czego można zrobić domek dla owadów

Często zastanawiamy się, jak zrobić domek dla owadów. Nie jest to w gruncie rzeczy nic trudnego. Wszystko zależy od naszego pomysłu i tego, co mamy pod ręką. Mam domki z różnych materiałów, ale najwygodniejsze dla mnie są te z pustaków kominowych i w przyszłym roku zmienię wszystkie na takie. Aktualna cena pustaka to ok. 20 zł.

Od tyłu przykleiłam płytkę gresową. Na górze przymocowałam drugą płytkę, która stanowi daszek domku dla owadów. Lekki spadek w kierunku tyłu domku, pozwala wodzie po nim spływać.

Warto mieć z przodu daszek, by zacinający deszcz nie zmoczył zawartości domku. Aby daszek nie zacieniał górnych pomocy gniazdowych, buduję go ze szkła lub grubej pleksi.

Lepiej ustawić domek dla owadów na podwyższeniu, aby odbijający się od ziemi deszcz nie zmoczył nam pomocy gniazdowych.

Pomoce gniazdowe powinny być chronione przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, silnym wiatrem i umiejscowione w słonecznym miejscu. Z mojego doświadczenia wynika, że najlepsza jest orientacja konstrukcji na wschód lub południowy-wschód, ponieważ umożliwia to pszczołom pracę już od wczesnych godzin porannych.

Domek dla owadów z pustaka kominowego (fot. własna)

I na koniec… siatka zabezpieczająca.
Ja jej nie używam, bo do tej pory domek dla owadów nie zamienił się w stołówkę dla ptaków czy gryzoni a utrudniałaby mi ona fotografowanie i obserwację.
Gdy decydujemy się na siatkę, dobrze jest, by dystans pomiędzy nią a pomocami wynosił kilkanaście centymetrów. Głodne ptaki potrafią zrobić czystkę w pomocach gniazdowych. Gdy nie mamy stałego nadzoru nad domkiem dla owadów, warto taką siatkę założyć.

Jeżeli masz inny pomysł, jak zrobić domek dla owadów, napisz, chętnie poznam inne pomysły.

Źródło i dodatkowa lektura:
1. Paul Westrich: Wildbienen Deutschlands, Stuttgrat 2018.
2. Wilkaniec Z., Giejdasz K.: Suitability of nesting substrates for the cavity-nesting bee Osmia rufa. Journal of Apicultural Research 2003.

Oznaczenie owadów ze zdjęć:
Darek Ogrodnik

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona używa wtyczki Akismet, żeby ograniczyć spam. Zobacz więcej.