Epeolus variegatus (mamrzyca północna)

Mamrzyca północna to mała kolorowa pszczoła, dość łatwa do rozpoznania w terenie. Podobne do niej gatunki są rzadkie, więc ryzyko pomylenia jej z czymś innym jest niskie. Aczkolwiek należy mieć w pamięci, że jest taka możliwość 😉

Samica i samiec mamrzycy północnej (Epeolus variegatus) (fot. własna)

Wygląd

Kontrastowe ubarwienie sprawia, że jest charakterystyczna i łatwa do zauważenia. Chociaż przy małym rozmiarze – 5-7 mm – trzeba dobrze takiej pszczoły poszukać. Osobniki obu płci mają liczne plamy białych spilśnionych włosków. Ubarwienie samca i samicy różni się nieznacznie tym, że u samicy przeważa kolor czerwony.

Samica i samiec mamrzycy północnej (Epeolus variegatus) (fot. własna)

Po niemiecku nazwa brzmi „Filzbienen”, czyli „pszczoła filcowa”, co zapewne nawiązuje do białych włosków, którymi pokryta jest pszczoła.

Samiec mamrzycy północnej (Epeolus variegatus) (fot. własna)
Samica mamrzycy północnej (Epeolus variegatus) (fot. własna)

Tryb życia

Mamrzyca północna (Epeolus variegatus) prowadzi tryb życia, który w ludzkiej ocenie może wydawać się niewłaściwy. Otóż jest pszczołą kleptopasożytniczą. Pasożytuje w gniazdach lepiarek, jak np. lepiarka jedwabniczka (Colletes daviesanus), lepiarka kocankowa (Colletes fodiens), Colletes similis. Szczegóły dotyczące składania jaj oraz jej rozwoju larwalnego nie zostały jeszcze poznane.

Lepiarka kocankowa (Colletes fodiens) – m.in. do jej gniazda podrzuca swe jaja mamrzyca północna (Epeolus variegatus) (fot. własna)
Siedząc przy atrakcyjnym dla żądłówek kawałku piaszczystego terenu obserwowałam jak mamrzyce północne patrolują teren. Równocześnie potrafiło latać nawet kilka sztuk (fot. własna)
Mamrzyca północna (Epeolus variegatus) przysiadła obok mnie, by odpocząć i zapozować (fot. własna)

Gdzie można ją spotkać?

Ze względu na gospodarzy, u których gniazduje, mamrzyca północna (Epeolus variegatus) związana jest z piaszczystymi, glinianymi siedliskami, obszarami ruderalnymi, parkami, ogrodami. Lata od lipca do września. W ciągu roku pojawia się jedno pokolenie.

Samiec mamrzycy północna (Epeolus variegatus) (fot. własna)

Odwiedzane kwiaty

Najczęściej spotkać ją można na starcu jakubku, ale odwiedza też chętnie kwiaty innych roślin, jak krwawnik, jaskier rozłogowy, ostrożeń polny, brodawnik, goryczel, macierzanka, dzika marchew, wrotycz pospolity czy koniczyna polna.

Samica mamrzycy północnej (Epeolus variegatus) na krwawniku (fot. własna)
Samica mamrzycy północnej (Epeolus variegatus) na starcu jakubku (fot. własna)

Mamrzyca północna (Epeolus variegatus) – urocze maleństwo

Ten rok w moim ogródku był obfity w mamrzyce, jednak to w zeszłym roku miałam przyjemność spotkać ją w chłodny dzień i obejrzeć dokładnie biorąc do ręki. Chyba właśnie wtedy skradła mi serce ta nietypowo wyglądająca pszczoła.

Samica mamrzycy północnej (Epeolus variegatus) na moim palcu (fot. własna)

Jak można pomóc tej pszczole?

W przypadku tego gatunku ważne jest utrzymanie siedlisk gospodarza, czyli pszczół z rodziny lepiarkowatych, oraz zapewnienie bazy pokarmowej (odwiedzane kwiaty wymienione są w artykule). O tym, jak pomóc pszczołom gniazdującym w ziemi, można przeczytać tutaj.

Źródła i dodatkowa lektura:
1. S.J. Falk, Field Guide to the Bees of Great Britain and Ireland, London 2016.
2. Paul Westrich: Wildbienen Deutschlands, Stuttgart 2018.
3. H. Wiesbauer, Wilde Bienen: Biologie – Lebensraumdynamik am Beispiel Österreichs – Artenporträts, Stuttgart 2017.
4. Heiko Bellmann, Błonkówki. Przewodnik entomologa, Warszawa 2011.

Oznaczenie owadów:
Darek Ogrodnik

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona używa wtyczki Akismet, żeby ograniczyć spam. Zobacz więcej.