Wyka płotowa – Vicia sepium L.

Informacje ogólne

Wyka ptasia (Vicia cracca), wyka kosmata (Vicia villosa) już wcześniej zdobyły moje uznanie w kontekście źródeł pokarmu dla dzikich pszczół. Ale ostatnio moje serce podbiła wyka płotowa. I póki co wskakuje do top 3 roślin tego sezonu 😉 Zainteresowanie pszczół jest wręcz wybitne. Półgodziny w towarzystwie nawet niezbyt dużej kępki, to mnóstwo obserwacji i radości z kontaktu z dzikimi pszczołami. Już wiem, gdzie za jakiś czas będę szukać nasion. Bezsprzecznie, chcę ją mieć 🙂

Charakterystyka

Wyka płotowa jest byliną, pochodzi z rodziny bobowatych (Fabaceae ), dla której sprzyjającym siedliskiem są zarośla, tereny trawiaste, przydroża, łąki. Ja miałam szczęście trafić na okaz na trawiastym zboczu, gdzie współdzieliła teren z wyką siewną i dzikimi malinami. Mimo że podaje się, że jest rośliną pospolitą, to niestety nie mam okazji spotykać jej tak często choćby jak wykę ptasią czy siewną. A szkoda bo to fantastyczna roślina dla pszczół.

Łodyga pokłada się, wspina po innych roślinach dzięki wąsom. Długość pędu może mieć długość do około 100 cm. Rozgałęzia się nie tylko pęd, ale również rozłogi. Liść tworzą 4-9 pary listków, zakończony jest podzielonymi wąsami, które służą do przyczepiania się, roślina też mogę dzięki nim piąć się wykorzystując inne rośliny jako podpory.

Kwiaty stworzone wprost do krzyżowego zapylania. Roślina broni się przed samozapylaniem wytwarzając w pierwszej kolejności pręciki. Pszczoła, głównie trzmiele choć nie tylko, siada na części kwiatu zwanej łódeczką, w tym czasie pręciki dotykają od spodu owada. Kiedy pszczoła odwiedzi kolejny kwiat, gdzie słupek już jest gotowy na przyjęcie pyłku, zapyli roślinę.

Kwiaty motylkowe wyrastają jednostronnie w kącie liścia, mają krótkie szypułki, pojawiają się w ilości 2 do 5 tworząc groniasty kwiatostan. Kolor części dolnej żółtawy, pozostała część korony brudnofioletowa, wewnątrz jaśniejsza z widocznymi smugami.

Włamania pierwotne i wtórne

Trzmiele o krótkich języczkach, które nie mogą pogodzić się z faktem, że nie są w stanie dotrzeć do nektaru tradycyjną drogą, wygryzają otwór u nasady i tą drogą zdobywają nagrodę. Z otworów wygryzionych przez trzmiele korzystają też inne gatunki pszczół. Zjawisko wygryzania i rabowania nektaru nazywa się – pierwotnym rabowaniem nektaru. Gdy kolejny owad korzysta już z wygryzionego otworu jest to wtórne rabowanie nektaru. W pierwotnym rabowaniu nektaru specjalizują się zwłaszcza trzmiele ziemne (Bombus terrestris) i t. gajowe (Bombus lucorum), jednak tę umiejętność udowodniono również miesierce długowłosej (Megachile circumcincta) oraz pszczolince wciętej (Andrena lathyri).

Wyka płotowa, jakie pszczoły ją odwiedzają?

Pszczoły samotne przylatujące po pyłek: Andrena wilkella, Eucera longicornis, Andrena lathyri, Eucera nigrescens, Andrena chrysopyga, Andrena decipiens, Andrena fabialis, Andrena ovatula, Anthophora plagiata, Megachile circumcincta, Megachile nigriventris, Megachile parietina, Osmia aurulenta, Osmia bicalor, Osmia bicornis, Osmia caerulescens, Osmia claviventris, Osmia pilicornis, Osmia tuberculata, Osmia uncinata

Literatura:

Müller, A., & Westrich, P. (2023). Morphological specialisation for primary nectar robbing in a pollen specialist mining bee (Hymenoptera, Andrenidae). Journal of Hymenoptera Research, 95, 215–230. https://doi.org/10.3897/jhr.95.98260

Westrich P., Wildbienen Deutschlands, Stutgart 2018.