Wrotycz (złocień) maruna – Tanacetum parthenium (L.) Sch.Bip.

Informacje ogólne

Charakterystyka

Wrotycz maruna, bywa, że jest również nazywany – złocieniem maruna, jest rośliną wieloletnią, należącą do rodziny astrowatych (Asteraceae). Siedliska w jakich występuje to zarośla, miejsca kamieniste, jeżeli zaś ucieknie z ogrodowej uprawy, to pojawia się na przydrożach, miejscach ruderalnych. Do tej pory rodzaj wrotycz był na naszej stronie reprezentowany przez wrotycz pospolity, który również jest istotny dla pszczół jako roślina pokarmowa.

Bylina ta intensywnie się rozgałęzia w górnej części, pokrój osiąga do 60 cm. Łodyga jest lekko owłosiona, może być dołem czerwono nabiegła. Liście na łodydze ułożone skrętolegle. Liść ma kształt jajowaty, podwójnie lub potrójnie pierzastodzielny, długi do 10 cm, szeroki do 3-6 cm. Kwiaty zebrane w koszyczki o średnicy do 25 mm, brzeżne kwiaty białe, języczkowe w ilości od 5 do 15, w jednym rzędzie, wewnątrz żółte kwiaty rurkowate.

Odmiany ogrodowe mogą mieć dużo więcej płatków, mogą to być też odmiany karłowate. W ogrodach obsadza się nimi głównie obwódki. W wersji ogrodowej jest traktowany jak roślina roczna, chętnie jest sadzona na rabatach w ogrodach o typie rustykalnym. Z punktu widzenia pomocy zapylaczom każda roślina odmianowo najbliższa jej dzikiemu pierwowzorowi będzie najlepsza. Im więcej płatków, tym przeważnie dzieje się to kosztem pylników. Warto zawsze o tym pamiętać kompletując rośliny do ogrodów.

Roślinę można rozmnażać wysiewając nasiona wprost do gruntu lub z rozsady.

Podobne a jednak inne. Jak odróżnić stokrotkopodobne gatunki?

Przyjrzyjmy się czterem gatunkom: rumianek pospolity, złocień jastrun, maruna bezwonna, wrotycz maruna.

Jedna cecha wydaje się dość istotna i może pomóc w identyfikacji, z jakim gatunkiem możemy mieć do czynienia. Szybki test polega na potarciu liści lub koszyczka, a następnie należy rozstrzygnąć, czy pachnie:

• intensywnie, „rumiankowo” – rumianek pospolity (Matricaria chamomilla) – już niestety nie taki pospolity, wydaje się, że łatwiej obecnie spotkać marunę bezwonną
• brak zapachu – maruna bezwonna (Tripleurospermum inodorum)
• ostro, gorzko, kamforowo – wrotycz maruna (Tanacetum parthenium)
• słabo lub prawie wcale – jastrun właściwy (Leucanthemum vulgare)

Wrotycz maruna, jakie pszczoły go odwiedzają?

Pszczoły przylatujące po pyłek: Colletes daviesanus (lepiarka jedwabniczka), Heriades truncorum (wałczatka dwuguzka), Hylaeus nigritus (samotka czarna)

Literatura:

1. Rośliny i surowce lecznicze Podstawowe wiadomości z zakresu zielarstwa. Jan Kozłowski, Waldemar Buchwald, Anna Forycka, Danuta Szczyglewska, Poznań 2019.
2. Westrich P., Wildbienen Deutschlands, Stutgart 2018.