Informacje ogólne
Traganka pęcherzykowatego (Astragalus cicer) i traganka długokwiatowego (Astragalus onobrychis) już dla Was opisałam i przedstawiłam ich związek z długojęzyczkowymi pszczołami. Czas, aby opowiedzieć o kolejnym członku tego rodzaju. Nim jednak o nim, warto zaznaczyć, że rodzaj traganek (Astragalus) to największy rodzaj roślin okrytonasiennych pod względem liczby opisanych gatunków.
Obecnie Royal Botanic Gardens KEW podaje, że rodzaj traganek liczy 3112 gatunków! Jego zasięg rozciągnął się na wiele kontynentów i różnorakie siedliska od stepów, półpustyń po siedliska wysokogórskie sięgające nawet 4000 m n.p.m.
Charakterystyka
Tragnanek szerokolistny to bylina należąca do rodziny bobowatych (Fabaceae). Gatunek występuje dość pospolicie na terenie całego kraju. Lubi widne lasy i ich skraje, zarośla oraz murawy. Chętnie zagląda na nasypy i tereny przykolejowe. Długość rośliny sięga 150 cm. Pędy grube, powyginane, rozesłane i podnoszące się. Łodygi czerwono nabiegłe, rozgałęziające się.
Liście złożone, długość do 20 cm, listków 4 – 7 par. Listki nagie, jajowate. Kwiaty motylkowe zebrane w luźne grono. Kwiatostany wyrastają na długiej szypułce, korony żółtawobiałe, żółtozielone.
Liście, łodyga i korzeń mają słodkawy smak i kiedyś je spożywano. Stąd też zapewne jego nazwa gatunkowa – glykys (γλυκύς) oznacza bowiem „słodki”. Owoce to nagie, łukowato wygięte, nabrzmiałe strąki, niektórym przypominają kiść bananów i przyznam się, że to porównanie ma coś w sobie.
Ciekawa jest też ludowa nazwa rośliny – „wilczy groch”. Nazwa ta pojawia się już w dawnych polskich źródłach botanicznych. W XVI-wiecznym Herbarzu polskim Marcina z Urzędowa Astragalus glycyphyllos odnotowano właśnie jako „wilczy groch”. I chociaż brzmi groźnie, to w tym przypadku słowo „wilczy” nie miało bezpośrednich konotacji z tym pięknym ssakiem, ale raczej oznaczało dziki, gorszy. „Gorszy” w znaczeniu nieuprawny w przeciwieństwie np. właśnie do grochu. „Wilczy” mogło też oznaczać trujący, szkodliwy.
Tragankowi długojęzyczkowi goście
Traganek szerokolistny odwiedzany jest zwłaszcza przez pszczoły, które należą do rodzajów o długich językach. Dlatego na listę obecności na traganku wpisały się oczywiście trzmiele (Bombus): trzmiel rudy (Bombus pascuorum), trzmiel zmienny (Bombus humilis), trzmiel rudoszary (Bombus sylvarum). Ale też miałam okazję obserwować kornutki (Eucera spp.) czy miesierki (Megachile spp.).
Literatura:
- Cwener A., Sudnik-Wójcikowska B., Rośliny kserotermiczne, Warszawa 2012.
- Marcin z Urzędowa. (1595). Herbarz polski, to iest O przyrodzeniv zioł y drzew rozmaitych, y innych rzeczy do lekarztw nalezących, księgi dwoie. Drukarnia Łazarzowa. Platforma Cyfrowa Biblioteki Kórnickiej. Platforma Cyfrowa Biblioteki Kórnickiej
- Kew Science. (n.d.). Astragalus L. Plants of the World Online. Retrieved August 17, 2026, from https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:330028-2
- Rostafiński, J. (1900). Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin poprzedzony historyczną rozprawą o źródłach. Nakładem Akademii Umiejętności. Wersja cyfrowa w Pedagogicznej Bibliotece Cyfrowej
- Szwedler I., Nawara Z., Rośliny. Spotkania z przyrodą, Warszawa 2021.
