Jak zrobić domek dla owadów

Stworzenie domku dla owadów nie jest skomplikowane. Ważne, by gniazda pszczele (puste łodygi) były przechowywane w suchym, zadaszonym i nasłonecznionym miejscu. W tym dziale podaję istotne według mnie uwagi, by pomóc Wam, jak zrobić domek dla owadów.

Warto zadbać by w domku dla owadów panowała tam różnorodność. Poniżej garść informacji, jak to zrobić.

domek dla owadów (fot. własna)

PORADNIK: Jak stworzyć pomoc gniazdową z pustych łodyg w „domku dla owadów”

Puste łodygi pomagają głównie gatunkom pospolitym, stąd decydując się na tego typu pomoc gniazdową, warto zadbać, by panowała tam bioróżnorodność. Można ją osiągnąć oferując kolonizatorom zamknięte z jednej strony gniazda, stworzone z różnych materiałów. Wszelkie źródła podają zakres średnicy gniazd od 2 mm do 10 mm. Warto włożyć do domku kawałek nawierconego martwego drewna. Niektóre żądłówki używają jego drobnych kawałków do budowy gniazd (np. murarka żmijowcowa) a niektóre wybierają je po prostu jako miejsce gniazdowania.

Pomoce gniazdowe układane poziomo powinny być wydrążone i wysuszone. Z literatury i moich obserwacji wynika, że łodygi ułożone poziomo bez wydrążonego szpiku nie są używane przez pszczoły, ale oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, by eksperymentować 🙂

Zasiedlone różnorodne pomoce gniazdowe, o różnych średnicach (fot. własna)
Zatyczka zasiedlonego gniazda o średnicy 2 mm (fot. własna)
zobacz też artykuł Zamknięcia gniazd

Ze względu na ryzyko zagrzybienia gniazda, nie jest polecane używanie rurek plastikowych.

Pomoce gniazdowe z bylicy pospolitej, czarnego bzu, dzikiej róży, jeżyny. Na zdj. murarka żmijowcowa (Hoplitis adunca) (fot. własna)
Różnorodne pomoce gniazdowe zasiedlone przez miesierki (fot. własna)

Pomoce z drewna cięte w poprzek słojów mają tę wadę, że często pękają, przez co nie są chętnie zasiedlane przez pszczoły. Dodatkowo szpary w drewnie ułatwiają przedostanie się pasożytów do gniazda. Dlatego ważny jest wybór odpowiedniego gatunku drewna, tak by otwór dawał wywiercić się gładko. Postrzępione otwory to duże ryzyko dla delikatnych skrzydeł pszczelich.

Różnorodność w domku dla owadów

W domku dla owadów możemy spotkać gatunki różniące się wyglądem, wielkością, czy sposobem gniazdowania. Gdy wiemy już, że w domku nie musi być tylko jeden gatunek pszczoły a dziesiątki gatunków różnych owadów, postawmy na różnorodność pomocy gniazdowych i rozmiary średnicy gniazd. Tu zobacz jakie gatunki mogą gniazdować w domku dla owadów.

Na zdjęciu niektóre dzikie pszczoły, które mogą założyć gniazdo w naszym domku dla pszczół. W białych kółkach podane są preferowane średnice otworów dla tych gatunków.
* Ścieski są kleptopasożytami miesierek (fot. własna)

Z czego można zrobić domek dla owadów

Często zastanawiamy się, jak zrobić domek dla owadów. Nie jest to w gruncie rzeczy nic trudnego. Wszystko zależy od naszego pomysłu i tego, co mamy pod ręką. Gdy domek stawiamy na balkonie i mamy zadaszenie, to wystarczy skrzynka, do której włożymy gniazda. Jeżeli domek ma znajdować się w ogrodzie, trzeba zadbać, by szczególnie ochronić go przed wilgocią.

Można domek zabezpieczyć siatką, by gniazda nie stały się stołówką dla głodnych ptaków lub gryzoni.

Na zakończenie

Najpopularniejszą pomocą dzikim pszczołom jest budowanie domków dla owadów. Tymczasem dzikie pszczoły to nie tylko murarka ogrodowa, lecz ponad 450 gatunków pszczół o różnorodnych wymaganiach siedliskowych a także pokarmowych. Dlatego warto pomyśleć o różnorakiej pomocy pszczołom dzikim, takiej jak np.: nieusuwanie martwego drewna, pozostawianie w ogrodzie suchych łodyg roślin, muszli dla gatunków helikofilnych, utrzymywanie siedlisk przyjaznych dla pszczół ziemnych. O innych formach pomocy dzikim pszczołom można przeczytać tutaj: https://dzicyzapylacze.pl/jak-pomoc-pszczolom/
Tutaj informacje, które rośliny są przyjazne dzikim pszczołom.

Źródło i dodatkowa lektura:
1. Paul Westrich: Wildbienen Deutschlands, Stuttgrat 2018.

Oznaczenie owadów ze zdjęć:
Darek Ogrodnik

9 komentarzy

  1. Witam. Ktoś wie jaką średnicę preferują osy samotnice? Bo wystawiłem mnóstwo rurek trzcinowych o rożnych średnicach, i tych dużych sprzedawanych dla murarek ogrodowych jak i mniejszych pod kątem m.in. nożycówki a może i wałczatki oraz dla os samotnic, ale tu praktycznie żadnego zainteresowania…

    • Hej Adamie. Istotnie są nie tylko gniazda, ale też bliskość odpowiedniego pokarmu, np. nożywcówki związane są z dzwonkami. Pszczoły muszą też mieć dostęp do materiałów do budowy gniazda, np. wałczatka robi zamknięcia gniazd z żywicy. Z osowatymi natomiast jest ten problem, że są drapieżnikami i trzeba zainteresować się, czym odżywiają się ich ofiary, np. bolica stonkówka poluje na larwy rynnicy topolowej, która żeruje na młodych topolach: https://dzicyzapylacze.pl/bolica-stonkowka-symmorphus-murarius/ itd. Staram się po kolei opisywać poszczególne gatunki i tam zamieszczam ich wymagania, ale trochę to czasu zajmuje 🙂

  2. Zamierzam wykonać domek dla pszczół. Zastanawiam się czy można do jego zrobienia wykorzystać papierowe słomki o różnej średnicy. Co o tym sądzisz?

    • Kiedyś trafiłam na artykuł, w którym do badań zastosowano papierowe rurki i były one mocno spasożytowane. Papierowe rurki łatwo ulegają zawilgoceniu, a wilgoć i grzyby to najgorszy wróg pszczół. W domku oprócz murarek ogrodowych gniazdują także inne gatunki pszczół i owadów, a te same gniazda często używane są w kolejnym roku, więc lepiej postawić na coś bardziej trwałego. Najbardziej popularne są rurki trzcinowe. Można naciąć ich samemu, albo kupić na Allegro (wpisując hasło „murarka ogrodowa”). Dostępne są różne rozmiary. Można też nawiercić kawałek suchego drewna drzew liściastych. Ja nawiercam też jeżyny, czarny bez, wkładam łodygi pokrzywy, szczeci, rdestowca czy maliny.

      • Właśnie tak podejrzewałam, że mogą być za mało odporne na wilgoć. Dzięki za rozwianie wątpliwości. Kupię rurki trzcinowe 🙂 Pozdrawiam

  3. Jakoś miesiąc temu powiesilam swój pierwszy domek. Totalnie amatorski. Dopiero dzisiaj trafiłam tutaj i zbieram wiedzę .
    Jestem zbieraczem tego co wyrzuci rzeka na plażę i tym też wypełniłam domek. Stary kawał drewna ma już zaklejone niektóre otwory (nawiercone), ale muszle chyba jeszcze nie zamieszkane. Bardzo jestem ciekawa co się nowego wydarzyło i codziennie zaglądam do domku:)
    Niestety nie mając wiedzy jedno piętro wypełniłam szyszkami:(
    Pozdrawiam ciepło:)

  4. Dzień dobry.
    Bardzo wyczerpujący wpis i posłuży mi jako przewodnik. Chcę zrobić w ogrodzie domek dla owadów, ogród mam ziołowy i z „babcinymi” kwiatami (postawiłam na rośliny dające sobie radę bez ciągłego podlewania), z trawnikiem, który nazywam „ziołownikiem”, „stokrotnikiem” itp. zależnie od przewagi roślin i oczkiem wodnym.
    Mam tylko pytanie czy długość patyczków ma znaczenie i ewentualnie jaka długość jest najlepsza.
    Jeżeli dla różnych gatunków ma znaczenie materiał na zalepienie gniazda, to czy położenie w pobliżu np. żywicznej gałęzi pomoże?
    Rozumiem, że warto zostawić kawałki drewna z wiórkami, a może kora z lasu, albo próchno pomiędzy gałązkami?
    Miejsce na domek powinno być nasłonecznione i osłonięte?

    • Robię różne długości, ale dobrze by miały ok. 15 cm głębokości.
      Jeżeli chodzi o żywicę, to w zeszłym roku dość przypadkowo położyłam kawałek drewna sosnowego z korą, które wypuszczało żywicę i raz zaobserwowałam przy niej pszczołę, więc może to być jakiś sposób.
      Nie wiem, czy takie mocno spróchniałe drzewo dobrze, by leżało wśród pomocy. Można je położyć obok domku. Pszczoły będą mogły z niego korzystać. Mam jeden domek z samymi kawałkami suchego drewna, które się nadaje do drążenia. To zawsze szansa na zadrzechnię, czy porobnicę drewniarkę, które samodzielnie drążą tunele w drewnie.
      Miejsce na domek najlepiej w słonecznym miejscu, ale nie pełnym słońcu, bo lata bywają mocno gorące, co może nie być korzystne dla lokatorów domku.
      Życzę powodzenia, w razie czego służę pomocą.

Napisz komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.